Emmanuel Macron is elected as the next president of France

Châu Âu thở phào nhẹ nhõm

Emmanuel Macron đắc cử Tổng thống Pháp

Ông Macron, người trước đây chưa từng đứng ra tranh cử, nay phải điều hành một đất nước bị chia rẽ và đối mặt với nhiều kì vọng lớn.

7/5/ 2017| PARIS

Sau những chiến dịch tranh cử huyên náo và gay cấn, nước Pháp đã chiến thắng chủ nghĩ dân túy và làm nên lịch sử. Ngày 7/5/2017, cử trị nước này đã bầu Emmanuel Macron, cựu Bộ trưởng Kinh tế đảng Xã hội 39 tuổi, người chưa từng tranh cử trước đây, trở thành Tổng thống kế tiếp của Cộng hòa Pháp. Theo những số liệu ban đầu, cựu chủ ngân hàng đầu tư Macron đã giành chiến thắng vang dội với 65,5% phiếu bầu tại vòng bỏ phiếu cuối cùng, đánh bại đối thủ mang tư tưởng dân tộc Marine Le Pen. Kết quả bầu cử này là một minh chứng hùng hồn rằng một nền dân chủ tự do phương Tây có thể ủng hộ hội nhập châu Âu và những người trung dung có thể chống lại chủ nghĩa dân túy và chủ nghĩa dân tộc.

Đây cũng là một kết quả lịch sử ở nhiều mặt. Ông Macron sẽ trở thành Tổng thống trẻ nhất trong lịch sử nước Pháp, phá vỡ kỉ lục của cháu trai Napoléon Bonaparte, Louis-Napoléon, người được bầu năm 1848 ở tuổi 40. Ở một đất nước chuộng các ứng viên tổng thống dày dặn kinh nghiệm chính trường, ông Macron lại chưa từng làm nghị sĩ, cũng chưa bao giờ đứng ra tranh cử Tổng thống. Ông đã lập nên phong trào chính trị của mình, Tiến bước! (En Marche! – On the Move!) chỉ  mới 13 tháng trước. Tham vọng của Macron về việc xây dựng một phong trào có thể đối chọi với những bộ máy chính trị hiện hành với nhiều thập kỉ kinh nghiệm có vẻ viển vông. Từ khi nền Cộng hòa thứ Năm được thiết lập bởi Charle de Gaulle năm 1958, chưa từng xuất hiện một ứng viên độc lập nào không có kinh nghiệm tranh cử lại có thể đi xa trong cuộc tranh cử Tổng thống.

Tuy nhiên, ông Macron đã tận dụng được sự thất vọng của công chúng, nhờ vào sự tự tin không ngờ, việc sử dụng khôn khéo các lực lượng chính trị ở Pháp, và một chút may mắn. Trong hầu hết các cuộc bầu cử quốc gia 10 năm trở lại đây, ở mọi cấp độ của chính phủ, người Pháp luôn bỏ phiếu chống cho đảng cầm quyền. Sau năm năm nắm quyền của Tổng thống đảng Xã hội François Hollande, những người Cộng hòa trung hữu tin rằng vị trí Tổng thống năm nay sẽ thuộc về họ. Nhưng ứng cử viên của đảng Cộng hòa, François Fillon đã bị mất phiếu bầu do một vụ tai tiếng về tiền lương nghị viện. Và ông cũng chỉ là một trong nhiều chính trị gia kì cựu bị loại khỏi chiến dịch bầu cử Tổng thống, cùng với Nicolas Sarkozy (cựu Tổng thống), Alain Juppé và Manuel Valls (hai cựu Thủ tướng). Ứng cử viên độc lập và trẻ tuổi Macron đã cược rằng một đảng tự do trung lập sẽ có cửa trong cuộc tranh cử này, và trực giác của ông đã đúng. Mặc dù vụ việc đột nhập vào hệ thống máy tính của đội ngũ tranh cử xảy ra vào ngày 5/5, một âm mưu được các chuyên gia an ninh cho là đến từ Nga, sự kiện này cũng không đủ để làm lung lay số phiếu bầu cho Macron.

Cuộc phiêu lưu chính trị phi thường của ông Macron bắt đầu với những nhận định rằng các đảng ở Pháp không chỉ thất bại trong việc đối phó với nỗi sợ dấy lên bởi chủ nghĩa dân túy. Sự chia rẽ đảng phái từ lâu giữa hai cánh tả và hữu, theo Macron, cũng làm hạn chế những nỗ lực xây dựng một thành trì chính trị chống lại chủ nghĩa dân tộc dân túy và cản trở đồng thuận về cải cách kinh tế. Xuất thân từ một gia đình theo nghề y ở thị trấn phía bắc Amiens, Macron trẻ tuổi từng là học sinh của Trường Nationale d’Administration năm 2002, khi cha bà Le Pen, Jean-Marie Le Pen, đưa đảng Mặt trận Dân tộc cực hữu bước vào vòng hai của cuộc tranh cử Tổng thống (và bị đánh bại bởi ứng viên Jacques Chirac). Macron từ đó đã theo đuổi suy nghĩ về sự thất bại của nền chính trị đảng phái đến tận bây giờ.

Trong cuốn sách “Révolution” (cách mạng) của mình, ông đã viết rằng tầng lớp chính trị Pháp đang bước vào con đường “mộng du”. Thay vì nỗ lực đánh bại những tư tưởng của đảng Mặt trận Dân tộc, Macron kết luận rằng các đảng lại tập trung vào việc cố gắng loại bỏ đảng này khỏi nền chính trị Pháp. Trả lời phỏng vấn tờ The Economist  năm 2016, Macron nói “Chừng nào các đảng truyền thống chỉ khua môi múa mép về những nỗi lo sợ hoặc về đạo đưc để chống lại đảng Mặt trận Dân tộc, việc này vẫn sẽ còn không hiệu quả”. Ông lập luận rằng các chính trị gia nên đề xuất những giải pháp tích cực, có tính thuyết phục và tính cam kết thay vì những gì họ đã làm. Nước Pháp cần trở thành một xã hội cởi mở, khoan dung và ủng hộ hội nhập châu Âu, dựa trên sự khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân thay vì loại bỏ hoặc bảo hộ quá mức các doanh nghiệp này. Pháp cũng cần mở đường thoát khỏi đói nghèo cho các nạn nhân của toàn cầu hóa.

Trong suốt chiến dịch của mình, ông Macron đã nhấn mạnh những luận điểm này. Tại một điểm căng thẳng của chiến dịch, ông lập luận rằng Pháp không nên đóng cửa biên giới hay đẩy những người thất nghiệp gia nhập nhóm ủng hộ đảng Mặt trận Dân tộc gồm những công đoàn biểu tình ở nhà máy nơi quê hương ông. Tại các buổi gặp gỡ cử tri, ông đã nỗ lực tận dụng các đám đông ủng hộ EU với những lá cờ của Liên minh vẫy cao trong đoàn cử tri. Trong một cuộc tranh luận căng thẳng trên truyền hình động chạm đến điểm yếu của bà Le Pen, ứng viên đảng Mặt trận Dân tộc đã cáo buộc ông Macron là ứng viên “hủy hoại toàn cầu hóa”. Đáp lại, ông Macron đã đánh giá bà Le Pen là “một tu sĩ sợ hãi” trước toàn cầu hóa.

Ngay khi niềm vui chiến thắng trong đêm bầu cử nguôi dần, ông Macron sẽ phải tìm cách đối mặt với 1/3 số cử tri phản đối ông. Nhiều người trong số những cử trị giận dữ này đến từ các thị trấn nhỏ và những khu vực nông thôn. Họ phải chịu cảnh thất nghiệp, phải rời khỏi các nhà máy và không được tiếp cận các dịch vụ xã hội, do đó không nhận thấy mặt tích cực của toàn cầu hóa. Một số cử tri ủng hộ ông Macron chỉ để tránh việc bà Le Pen thắng cử. Những cử tri khác thì không đi bỏ phiếu hoặc bỏ phiếu trắng, bởi băn khoăn phải lựa chọn giữa “dịch tả hay dịch hạch”, như cách họ vẫn gọi thương mại toàn cầu hay chủ nghĩa dân tộc bài ngoại. Bà Le Pen có thể thất vọng với kết quả của mình, nhưng bà vẫn lập kỉ lục cho đảng Mặt trận Dân tộc, với số phiếu gần gấp kết quả của cha bà trước kia. Đảng dân túy của bà vẫn sẽ tiếp tục làm khuynh đảo nền chính trị Pháp.

Trong những ngày tới, ông Macron sẽ bắt đầu tiến hành những biện pháp đầy đủ với cương vị Tổng thống, và đây cũng là gánh nặng phía trước. Ông sẽ chỉ định một một chính phủ lâm thời, nhưng sau đó vẫn cần phải đảm bảo hoặc liên kết để có được chính phủ đạt đa số phiếu bầu ở Nghị viện sau hai vòng bầu cử Nghị viện vào tháng sáu. Dù Tổng thống có quyền hành đến đâu theo Hiến pháp, ông cũng không thể tiến hành các biện pháp cải cách mà không có đa số ủng hộ từ Nghị viện. Đảng Tiến bước! hiện chưa có một nghị sĩ nào được bầu với tư cách thành viên đảng và sẽ phải ghi điểm khi là một nhân tố mới trong nền chính trị. Chiến thắng của ông Macron có thể mở đường cho một sự cải tổ chính trị ở Pháp. Nhưng những người Cộng hòa, cảm thấy bị cướp đi vị trí Tổng thống, đang sẵn sàng trở lại cuộc chiến.

Macron thừa hưởng không chỉ một đất nước bị chia rẽ, mà còn phải đối mặt với một sự kì vọng lớn. Nền kinh tế lớn nhất khu vực đồng Euro và đồng minh lâu năm của Pháp ở châu Âu, Đức, đã đặt nhiều hi vọng vào sự quyết đoán của tân Tổng thống, thoát khỏi thói quen hờ hững của người tiền nhiệm trong cam kết cải cách nước Pháp. Khả năng khôi phục sự tự tin của Pháp và xoay chuyển đất nước ở Macron có ý nghĩa lớn đối với châu Âu. Nếu thất bại, việc ngăn chặn chủ nghĩa dân túy và đảng Mặt trận Dân tộc sẽ còn khó khăn hơn.

_______________

http://www.economist.com/news/europe/21721808-mr-macron-who-never-previously-stood-election-faces-divided-country-and-heavy

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s