what is B R E X I T ?

Brexit là gì?

Brexit là kết hợp của hai từ tiếng Anh “Britain” (Vương quốc Anh) và “Exit” (thoát ra), với hàm ý diễn tả sự kiện Anh bỏ phiếu để rời khỏi EU, tương tự từ Grexit được dùng để nói về khả năng Hy Lạp rời khỏi Eurozone trước đó. [1] Trong tái bản lần thứ ba của từ điển Tiếng Anh Oxford, “Brexit” nghĩa là “sự rút khỏi Liên minh Châu Âu của nước Anh và tiến trình chính trị đi kèm với nó”. Cụm từ này lần đâu tiên xuất hiện ngày 15/3/2012 trong bài viết “Stumbling towards the Brexit” của Peter Wilding trên blog của trang Euractiv và dần được nhắc đến nhiều trong nền chính trị Anh từ năm 2015. [2]

Liên minh châu Âu (EU) là một tổ chức kinh tế-chính trị gồm 28 quốc gia thành viên, hình thành sau Thế chiến II nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế, với ý tưởng rằng các quốc gia giao thương với nhau sẽ không gây chiến với nhau. Kể từ đó, EU đã trở thành một “thị trường chung” cho phép hàng hóa và người dân tự do di chuyển. EU có đồng tiền riêng_đồng Euro, được 19 quốc gia thành viên sử dụng; có quốc hội riêng và đặt ra các quy định riêng trong nhiều lĩnh vực như có môi trường, giao thông, quyền của người tiêu dùng.

Anh trở thành thành viên của EU năm 1973 (khi đó tổ chức mang tên Cộng đồng Kinh tế châu Âu (EEC). Sau hơn 40 năm hợp tác và hội nhập với EU, ngày 23/06/2016, nước Anh tổ chức trưng cầu dân ý về tư cách thành viên của mình trong Liên minh. Trưng cầu dân ý là một cuộc bỏ phiếu trong đó mọi người đủ điều kiện bỏ phiếu có thể tham gia, được tổ chức ngày 23/6 để trả lời câu hỏi “Vương quốc Anh có nên ở tiếp tục là một thành viên của Liên minh châu Âu hay nên rời đi?” với hai sự lựa chọn “Ở lại là một thành viên của EU” hoặc “rời EU” [3].

Đối tượng bỏ phiếu: Tất cả công dân Anh từ 18 tuổi trở lên đều có thể tham gia, trừ khi họ đã sống ở nước ngoài từ 15 năm trở lên. Công dân các nước thuộc khối Thịnh vượng Chung đang thường trú ở Anh cũng đủ điều kiện đi bỏ phiếu, gồm 53 nước trong đó có Úc, Canada, Ấn Độ và Nam Phi. Không giống như tổng tuyển cử, trong cuộc trưng cầu dân ý này, các thành viên Thượng viện có thể bỏ phiếu. Công dân của khối Thịnh vượng Chung ở Gibraltar, một lãnh thổ hải ngoại của Anh cũng được bỏ phiếu trong khi công dân Liên minh Châu Âu sống ở Anh không có quyền bỏ phiếu, trừ khi họ mang quốc tịch Cyprus, Ireland hoặc Malta.

Hình thức bỏ phiếu: Khi người dân đăng ký bỏ phiếu, họ sẽ nhận được một tấm thẻ hướng dẫn thời gian và địa điểm bỏ phiếu. Cử tri chỉ cần mang theo tấm thẻ này tới các địa điểm quy định sẵn để bỏ phiếu. Các địa điểm bỏ phiếu mở cửa từ 7 giờ sáng cho tới 10 giờ tối (giờ địa phương). Ngoài ra, các cử tri có thể bỏ phiếu từ xa thông qua hệ thống bưu điện.

Các bên và lý do cơ bản

Đảng Độc lập Anh (UKIP) vận động để Anh rời EU. Khoảng một nửa các nghị sĩ Bảo thủ, trong đó có 5 bộ trưởng nội các, vài nghị sĩ Công đảng và Dân chủ Tự do cũng ủng hộ Anh rời EU. Những người ủng hộ Brexit cho rằng EU đã thay đổi quá lớn trong hơn bốn thập kỉ cả về số lượng và sự quan liêu, từ đó làm giảm tầm ảnh hưởng của Anh. Anh đã bị EU kìm hãm bằng việc áp đặt quá nhiều quy định về kinh doanh và thu hàng tỷ USD tiền phí thành viên. Họ cho rằng nếu rời EU, Anh sẽ không phải đóng hàng tỉ bảng mỗi năm cho quỹ hoạt động của tổ chức này và còn lấy lại được quyền tự quyết về các vấn đề của đất nước, đồng thời không còn bị ám ảnh bởi vấn đề người nhập cư vốn chia rẽ nội bộ châu Âu trong suốt thời gian qua.

Ngược lại, Thủ tướng David Cameron muốn Anh ở lại EU, và 16 thành viên trong nội các của ông cũng ủng hộ điều này. Đảng Bảo thủ đã cam kết trung lập, nhưng Công đảng, đảng Dân tộc Scotland (SNP), đảng Dân chủ tự do đều ủng hộ ở lại. Tổng thống Mỹ Barack Obama muốn Anh ở lại EU, cũng như các quốc gia EU khác như Pháp và Đức. Những người vận động để Anh ở lại EU cho rằng với một quốc đảo như Anh, ở trong một khối rộng lớn với những quốc gia Châu Âu chia sẻ giá trị dân chủ sẽ giúp đất nước có nhiều ảnh hưởng và an ninh hơn trên thế giới. Anh cũng  được hưởng lợi lớn từ tư cách thành viên EU, đặc biệt là từ thị trường chung với thuận lợi trong chung chuyển hàng hóa và lao động. Rời bỏ EU sẽ gây nên tổn thất lớn về kinh tế và mất đi nhiều quyền lợi. [4] [5]

Những tiền lệ trưng cầu dân ý ở Anh: Năm 1975, hai năm sau khi Anh gia nhập Cộng đồng kinh tế Châu Âu, đảng Lao động cầm quyền tổ chức trưng cầu dân ý về việc liệu Anh có nên rời EEC. Người dân đã bầu ở lại 67% và 33% rời đi. Bên cạnh đó, cũng đã có nhiều nỗ lực trưng cầu dân ý bất thành: Đảng Lao động từng muốn giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 1983 với lời hứa sẽ tổ chức trưng cầu dân ý, nhưng chiến thắng lại thuộc về Thatcher của Đảng Bảo Thủ. 14 năm sau, Đảng Referendum Party của James Goldsmith tham gia tranh cử năm 1997 cũng với lời hứa trưng cầu dân ý về tư cách thành viên của Anh trong liên minh. Nhưng chỉ giành đc 2.6% phiếu bầu và không có ghế trong Nghị viện. [8]

Trước khi trở thành Thủ tướng Cameron đã không thực hiện được “lời đảm bảo đanh thép”  “cast-iron guarantee” cho một cuộc trưng cầu dân ý về Hiệp ước Lisbon khi Gordon Brown đã phê chuẩn hiệp ước năm 2008 trước khi Cameron nắm quyền và đến năm 2009 Hiệp ước đi vào hiệu lực khi tất cả các nước thành viên hoàn tất thủ tục phê chuẩn.Cameron bị chỉ trích bởi một số thành viên trong Đảng của mình vì không giữ lời, từ đó chủ nghĩa hoài nghi Châu Âu trong lòng đảng Bảo thủ gia tang ngay khi Cameron chính thức trở thành Thủ tướng.

Năm 2012, Cameron từ chối lời kêu gọi trưng cầu dân ý, nhưng tuyên bố rằng năm 2015 đảng Bảo thủ của ông sẽ tổ chức trưng cầu dân ý nếu được tái bầu cử. Sau khi thắng cử, Đạo luật trưng cầu dân ý EU 2015 European Union Referendum Act 2015 được đưa ra trước Nghị để khởi động quá tình trưng cầu dân ý, cũng là để hợp thức hóa và đảm bảo cho lời hứa của Cameron. Trong bài phát biểu trước Hạ viện 2/2016, Cameron tuyên bố sẽ tổ chức trưng cầu dân ý 23/6/2016. [8]

Những dự đoán ban đầu

Khi chiến dịch vận đồng ở lại EU bắt đầu, những khảo sát từ YouGov trong giai đoạn 27/5-2/6/ 2015 cho thấy đa số người dân vẫn ủng hộ ở lại EU 55% so với 45% không muốn Anh ở lại EU. [10]. Dù có nhiều lần số người ủng hộ Brexit gia tăng, nhưng thăm dò ngày 19/6/2016, chỉ vài ngày trước khi trưng cân dân ý diễn ra vẫn cho thấy số người muốn Anh ở lại EU chiếm 73% so với 27% muốn Anh rời đi [11]

Kết quả Có tất cả 71,8 % người Anh tham gia bỏ phiếu, tức khoảng hơn 30 triệu người, trong đó 51,9 % bỏ phiếu rời đi và 48,1 % ở lại. Anh (England) bỏ phiếu cho Brexit với 53,4 % so với 46,6% ở lại, tương tự Wales cũng chọn rời đi với 52,5% (so với 47,5% ở lại). Scotland và Bắc Ireland ủng hộ ở lại EU với 62% và 55,8% ủng hộ ở lại Liên minh ở Scotland và Bắc Ireland. [12].

Sau khi kết quả trưng cầu dân ý được tổ chức, ngày 24/6/2016, Thủ tướng David Cameron tuyên bố từ chức.


  1. http://www.bbc.com/news/uk-politics-32810887
  2. http://www.euractiv.com/section/uk-europe/news/oxford-english-dictionary-the-man-who-coined-brexit/
  3. http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2015/36/section/1/enacted
  4. https://www.nytimes.com/interactive/2016/world/europe/britain-european-union-brexit.html
  5. http://dantri.com.vn/the-gioi/nhung-cau-hoi-ve-cuoc-trung-cau-dan-y-brexit-o-anh-20160621073833577.htm
  6. http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2153561/EU-Treaty-Britain-ratifies-EU-Treaty.html
  7. http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/eu/6502361/EU-Lisbon-Treaty-David-Cameron-promises-vote-on-future-EU-changes.html
  8. http://time.com/4381184/uk-brexit-european-union-referendum-cameron/
  9. http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2015/36/section/1/enacted
  10. https://yougov.co.uk/news/2015/06/09/eu-referendum-are-bookies-odds-yes-vote-over-price/
  11. https://betting.betfair.com/politics/brexit/brexit-betting-odds-eu-referendum-betting-june-19-190616-204.html
Advertisements

2 thoughts on “what is B R E X I T ?”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s