Trump’s first week as US president

Tân Tổng thống  Mỹ Donald Trump đã đề ra một chương trình nghị sự đầy tham vọng ngay ngày đầu tiên tiếp nhận Nhà Trắng, gồm ít nhất 17 động thái khác nhau, từ việc bãi bỏ luật chăm sóc sức khỏe đến tái đàm phán các hiệp định thương mại và dừng tiếp nhận người nhập cư từ những khu vực có xu hướng khủng bố. Tuy nhiên, vẫn còn những lĩnh vực chưa được “động chạm” đến dù ông Trump đã cam kết hành động tức thì như lời hứa về chương trình hoãn trục xuất người nhập cư khởi xướng bởi chính phủ Obama dành cho những nhóm người thiểu số, hay như việc gắn mác Trung Quốc là nước thao túng tiền tệ. Khi được hỏi tại sao những hành động này không được tiến hành luôn trong ngày nhậm chức đầu tiên, phát ngôn viên Nhà Trắng Sean Spicer trả lời rằng “một phần là để tránh việc phải kí các mệnh lệnh hành pháp (executive orders) cả ngày trời”.

Ngày nhậm chức, thứ sáu, 20/1/2017

Trump cam kết sẽ chấm dứt “sự tàn sát nước Mỹ” trong bài phát biểu nhậm chức (inaugural address), lý luận rằng Mỹ đang trao của cải của mình cho các quốc gia khác. Trong khi Mỹ vẫn là nước giàu nhất thế giới xét về chỉ số GDP và GDP trên đầu người, phát ngộn của Trump được đánh giá là sai sự thật (Mostly False).Tân Tổng thống tuyên bố ngày 20/1/2017 là Ngày toàn quốc cống hiến cho lòng yêu nước National Day of Patriotic Devotion  ” nhằm gia tăng đoàn kết trong nước Mỹ và làm mới trách nhiệm của chính phủ với nhân dân” (Cựu Tổng thống Obama cũng đã từng tuyên bố ngày nhậm chức năm 2009 của ông là ngày toàn quốc đổi mới và hòa giải National Day of Renewal and Reconciliation.)

Mệnh lệnh hành pháp vềĐạo luật Chăm sóc sức khỏe hợp túi tiền (Affordable Care Act): một trong những cam kết đáng nhớ của Trump là bãi bỏ và thay thế luật chăn sóc sức khỏa được ban hành bởi chính quyền Obama và sau khi nhậm chức, ông đã hiện thưc hóa lời hứa này bằng một chữ kí quyết định giảm thiểu gánh nặng kinh tế của đạo luật, giảm chi phí cho cá nhân, các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe vv.. Phân tích của giới chuyên gia cho thấy hành động của ông Trump mang nhiều tính hình thức hơn là thực chất vì nó không hướng tới mục tiêu bãi bỏ luật và cũng không tạo ra quyền hạn mới cho cơ quan hành pháp, và tóm lại, mới được đánh giá là “vẫn đang trong quá trình tiến hành” In the Works.

Ký dự luật thành luật: Trump đã ký dự luật được thông qua bởi Quốc hội trong đó cho phép ngoại lệ trong yêu cầu pháp lý về khoảng cách 7 năm giữa nghĩa vụ quân sự  và đảm nhiệm vị trí Bộ trưởng Quốc phòng và do đó, tướng James Mattis vốn đã nghỉ hưu khỏi thủy quân lục chiến năm 2013 vẫn có thể trở thành Bộ trưởng Quốc phòng sau khi được Thượng viện thông qua. Trump cũng kí thủ tục giấy tờ để chính thức hóa việc đề cử Nội các.

Hoãn quy đinh moratorium on regulations: các trưởng ban hành chính và các bộ không được đưa ra quy định  mới cho Văn phòng Liên Bang, đồng thời phải rút lại các quy định đã được gửi đi nhưng chưa được ban hành, và hoãn ngày có hiệu lực các luật lệ đã ban hành nhưng chưa có hiệu lực, trừ những trường hợp khẩn cấp, cho đến khi  các  cho đến khi các bộ và ủy ban được chỉ định tiến hành xem xét và thông qua các quy định

Bên cạnh đó, Tân Tổng thống Trump khẳng định lễ nhậm chức của ông có nhiều người đến xem nhất (Pants on Fire), đổi lỗi cho truyền thông về  mối hiềm khích với cộng đồng tình báo (False) và Cố vấn cấp cao Kellyanne Conway giới thiệu “Những sự thực thay thế” (alternative facts) trên chương trình gặp gõ báo giới của NBC  (NBC’s  Meet the Press.)

Thứ hai, ngày 23/01/2017 – Thương mại là trọng tâm

TPP: Trump đưa ra bản ghi nhớ a presidential memorandum cho việc nước Mỹ rút khỏi đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương. Mặc dù Quốc hội chưa phê chuẩn quyết định này, Trump đã hoàn tất lời cam kết của mình và loại bỏ mọi hy vọng về TPP như là một di sản lớn của Tổng thống Obama. “Chúng ta chỉ đơn giản chấm dứt TPP một cách chính thức” – Trump nói. Vời hành động này, Tổng thống Trump đã làm đảo lộn nỗ lực hàng thập kỉ của các đời Tổng thống nhằm thúc đẩy giảm hàng rào thương mại và một nền kinh tế kết nối toàn cầu cũng như đảo ngược tiến trình toàn cầu hóa.

Ván bài của Trump là rằng với sức mạnh của mình, ông có thể đạt được những điều khoản các Tổng thống trước mong muốn cho nước Mỹ trong NAFTA mà chưa có được.

“Nếu Tổng thống Trump nghiêm túc về một chính sách mới vì lợi ích của công nhân Mỹ, tôi rất hân hạnh được làm việc với ông ấy” – Bernie Sander

“Tôi không nhận thấy bất cứ lợi ích n ào từ việc chui lại vào trong lớp vỏ bọc quốc gia của mình” – Thượng Nghị sĩ Bang Texas John Cornyn, trả lời phỏng vấn CNN.

Các nhà bình luận cho rằng điều khoản vềv lao động, môi trường và sở hữu trí tuệ Mỹ đã đàm phán trong TPP, điều mà những doanh nghiệp Mỹ cần vẫn không trực tiếp giải quyết vấn đề thao túng tiền tệ. Trong khi những người động, nhóm người luôn phàn nàn rằng TPP làm các công việc sản xuất của Mỹ bị mất ra nước ngoài với đồng lương thấp hơn và ít sự bảo vệ người lao động hơn, sẽ vui mừng vì quyết định của Tổng thống Trump, các doanh nghiệp dược phẩm, điện tử,.., sẽ mất cơ hội tiếp cận thị trường.

11 quốc gia còn lại quyết định tiếp tục tiến bược với TPP mà không có nước Mỹ. Sự rút bỏ của Mỹ có thể khiến một số quy định thay đổi và một sự mở cửa cho một cường quốc khác để theo đuổi một hiệp định thay thế.

“Chúng ta cần cam kết thúc đẩy tự do thương mại và đầu từ thông qua mở cửa và nói không với chủ nghĩa bảo hộ” – Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát biểu tại Diễn đàn kinh tế thế giới tại Davos (20/01/2017)

Chính sách về Mexico City: Thông qua biên bản ghi nhớ, Trump tái đề cập chính sách từ thời Ronald Reagan về việc không cho phép các tổ chức nước ngoài phi chính phủ nhận tài trợ chính phủ nếu họ tiến hành hoặc ủng hội việc nạo phá thai trong kế hoạch hóa gia đình.

Hoãn tuyển dụng: Trump ký một biên bản ghi nhớ ra lệnh hoãn tuyển dụng liên bang memorandum ordering a federal hiring freeze nhân công dân sự, nhưng không áp  dụng cho lĩnh vực quân sự với các vị trí được đánh giá là cần thiết cho an ninh quốc gia và sự an toàn công cộng. Theo ông Sean Spicer, Bộ trưởng truyền thông press secretary / thư kí báo chí,  “Bản ghi nhớ này chống lại sự mở rộng đáng kể lực lượng lao động liên bang trong những năm gần đây”. Phát biểu này được tờ Politfact đánh giá là sai hầu hết (Mostly False) khi so sánh số lao động vào thời điểm thấp đặc biệt (cuối nhiệm kì của Bill Clinton) với mức tương đối bình thường năm 2006. Hơn nữa, các dự liệu từ Cục thống kê lao động cho thấy số lao động chỉ tăng 2% so với cùng kì.

Cũng trong ngày 23, báo chi đã đưa tin ông Trump một lần nữa phát biểu trước các lãnh đạo Dân chủ và Cộng hòa rằng ông có lẽ đã giành chiến thắng phổ thông nếu không có 3 đến 5 triệu trường hợp gian lận. Tờ Politfact đánh giá khẳng định này là dối trá và vô căn cứ (Pants on Fire-level baseless).

Thứ 3, ngày 24/2/2017 – Tổng thống của đường ống dầu

Là một phần trong chủ trương “America First” – nước Mỹ trước nhất, Trump yêu cầu Bộ trưởng Thương mại phá triển kế hoạch trang b ị thêm, sửa chữa và mở rộng đường ống dầu ở Mỹ “sử dụng vật liệu và công cụ sản xuất ở Mỹ để tối đa hóa phạm vị có thể được cho phép bởi pháp luật” – “Từ này, chúng ta sẽ bắt đầu sản xuất đường ống dầu ở Mỹ”.

Dự án đường ống Keystone XL: Trump cũng ký một bản ghi nhớ memorandum  cho phép  TransCanada Keystone Pipeline, L.P. nộp lại đơn để Tổng thống cho phép xây dựng và vận hành đường ống Keystone X. Dự án này được kỳ vọng sẽ chung chuyển hơn 800,000 thùng dầu mỗi ngày từ Canada đến Bờ biển Vịnh (từ phía Nam Hoa Kỳ đến Vịnh Mexico) và cũng bị nhiều nhà vận động vì môi trường phẩn đối. Trong chiến dịch tranh cử của mình, Trump đã hứa sẽ chấp nhận hệ thống đường ống này để đổi lấy sự chia sẻ lợi nhuận. Lời hứa này vẫn đang được thực hiện In the Works. (TransCanada vào ngày 26/1 đã nộp đơn lên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ để chờ Keystone XL được chấp thuận)

Đường ống Dakota : Trump tiếp tục ký một bản ghi nhớ để xây dựng  hệ thống ống dẫn dầu Dakota nâng cao, một dự án từng bị đình chỉ bởi Công binh lục quân Hoa Kỳ dưới thời Obama do không tuân theo việc sử dụng đất easement để đưa đường ống từ Hồ Oahe đến Bắc Dakota. Việc xây đường ống này đã bị nhiều nhà hoạt động môi trường  và Bộ lạc/ khu bảo tồn Standing Rock Sioux ở Bắc Dakota phản đối, cho rằng việc này đe dọa khu vực linh thiêng của họ và gây hại cho nước sinh hoạt.

Đánh giá môi trường nhanh: Cùng ngày Trump cũng ký mệnh lệnh hành pháp executive order để sắp xếp nhanh chóng và thúc tiến việc đánh giá môi trường và chấp thuận các dự án cơ sở hạ tầng.

Thứ 4, ngày 25/01/2017 Nhập cư – vấn đề hàng đầu và trọng tâm

Bức tường biên giới: Trump ký một mệnh lệnh hành pháp executive order để thúc đẩy lời hứa khi tranh cử của mình về việc xây tường dọc biên giới Mỹ-Mexico. Mệnh lệnh chỉ thị các Bộ và Ủy ban “vận dụng những phương tiện không hợp pháp” để bảo vệ biên giới phía Nam và ngăn chặn nhập cư trái phép. Mệnh lệnh cũng yêu cầu Bộ trưởng An ninh nội địa “thực hiện mọi bước phù hợp để ngay lập tức lên kế hoạch, thiết kế và xây dựng một bức tường ở biên giới phía Nam, sử dụng vật liệu và công nghệ thích hợp để đạt được một các hiệu quả nhất sự kiểm soát vùng biên giới này”. Lời hứa của Trump hiện vẫn đang được tiến hành In the Works.

Tăng gấp ba số cán bộ Thực thi nhập cư và hải quan: Trump một lần nữa thông qua mệnh lệnh hành pháp yêu cầu tuyển dụng thêm 10000 cán bộ Thực thi nhập cư và hải quân. Cấp phát kinh phí và việc làm. Lời hứa này vẫn đang được tiến hành In the Works.

Thành phố trú ẩn: Trump tiếp tục ký mệnh lệnh hành pháp yêu cầu văn phòng Bộ Tư pháp và Bộ An ninh nội địa rút lại trợ cấp cho các thành phố trú ẩn cho người nhập cư bất h ợp pháp sanctuary cities, những khu vực được cho là có chính sách hạn chế hỗ trợ cho cơ quan di trú liên bang. Đây là chỉ thị cắt giảm ngân sách cũng nằm trong những cam kết của Tổng thống Trump và vẫn đang được thực hiện In the Works.

Tối cùng ngày, trong cuộc phỏng vấn với David Mur của ABC News tại Nhà Trắng, Trump tiếp tục phủ nhận thông tin sai lệch mình đưa ra về gian lận bầu cử, số lượng khán giả trong lễ nhậm chức và rà soát người tị nạn

Thứ 5, ngày 26/01/2017 – Không gặp Mexico  

Lịch trình gặp mặt ngày 31/01 giữ Trump và Tổng thống Mexico Enrique Peña Nieto bị hủy bỏ. Trump đăng trên twitter của mình rằng Mexico không sẳn sàng trả phí cho việc xây tường, nên tốt nhất là hoãn buổi gặp mặt. Tờ New York Times đưa tin rằng trước tweet của Trump, lãnh đạo Mexico cũng đã tình đến việc hủy bỏ gặp mặt..

Theo thư kí báo chí của Trump, cách để Mexico chấp nhận trả chi phĩ xây từng là áp 20% thuế cho tất cả hàng nhập khẩu từ nước này, nhưng sau đó Spicer cũng nói đề xuất này chỉ là “một ý kiến” – theo tờ New York Times New York Times reported.

Trump nói một cách sai lầm falsely với lãnh đạo Đảng Cộng hòa ở Philadelphia r ằng những kẻ giết người ở thành phố của tình anh em “đang tăng lên một cách kinh hoàng ” khi số lượng ám sát ở đây năm 2016 cao hơn năm 2014, 2013 nhưng thấp hơn 2015 và là con số thấp thứ ba kể từ năm 1990.

Trong bảy ngày đầu đương nhiệm của mình, Tổng thống Trump đã ký đến 4 mệnh lệnh hành pháp và 8 bản ghi nhớ, theo thống kê trên trang web của nhà Trắng đến trưa ngày 27/01 White House website 

Thứ 6, ngày 27/01/2017

Dịch vụ vũ trang: Sang đến ngày thứ 8, trump đến lầu Năm góc, quyết tâm đưa James Mattis trở thành Bộ trưởng Quốc phòng và để ký các quyết định hành pháp, một trong số đó là việc tái xây dựng dịch vụ vũ trang của Mỹ và phát triển kể hoạch cho tàu mới, máy bay mới, các nguồn lực và công cụ cho quân đội. Đó cũng là một  lời hứa về tăng cường quân đội của ông khi tranh cử, ông cho rằng hải quân của Mỹ đã yếu đi từ năm 1991, và điều này khá chính xác Mostly True.

Các biện pháp rà soát: Trump cũng ký một quyết định hành pháp thiết lập các biện pháp rà soát mới để ngăn chặn những phần tử khủng bố hồi giáo cực đoan khỏi Mỹ. Quyết định này nằm trong cam kết dừng nhập cư từ những nơi có xu hướng khủng bố.

Ngăn chặn người nhập cư: Vào 4h42 chiều thứ 6 ngày 27/1, Tổng thống Trump kí mệnh lệnh hành chính ngăn chặn mọi người nhập cư vào nước Mỹ trong vòng 120 ngày và chặn những người chạy khỏi cuộc thảm sát ở Syria vô thời hạn. Công dân của bảy nước Hồi giáo lớn bao gồm Iran, Iraq, Libya, Sudan và Yemen cũng bị chặn vào Mỹ trong ba tháng và thậm chí sang đến thứ 7 còn áp dụng cho những người có thẻ xanh. Mệnh lệnh có hiệu lực ngay lập tức.

Mệnh lênh này được Nhà Trắng mô tả là những biện pháp mới chặt chẽ để ngăn chặn tấn công khủng bố trên đất Mỹ. Đây cũng là một phần quan trọng trong chiến dịch tranh cử của Trump đã được ông nhắc lại hơn một lần. Mặc dù vậy,  thế giới vẫn bị sốc trước quyết định chấn động này. Và dù đề cập đến các phần tử khủng bố trong vụ 11/9 (năm 2001) với phần lớn 19 không tặc đến từ Saudi Arabia, Ai Cập, Lebanon và Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, những nước này lại không nằm trong danh sách bị cấm.

2017-trump-immigration-ban-conflict-of-interest_twitter

Bộ An ninh nội địa phát biểu vào chủ nhật ngày 29/1 rằng Bộ sẽ không trục xuất những người bị ảnh hưởng bởi quyết định của Tổng thống Trump về việc cấm 130 triệu người tiến vào nước Mỹ. Thẩm phán liên bang ở New York đã tạm thời chặn yêu cầu từ Nhà Trắng đối với công dân bảy nước Hồi giáo chính, những người đã đến Mỹ và những người đang qua chung chuyển, những người có visa hiệu lực.

Động thái từ tòa án này đã làm hạn chế phần nào mệnh lệnh hành pháp của Tổng thống nhằm ngăn chặn người nhập cư tư những nước này vào Mỹ trong 90 ngày. Các quyết định pháp lý tương tự cũng được đưa ra ở Virginia và Washington. Thậm chí ở Massachusetts các thẩm phán còn tiến xa hơn với phát biểu rằng chính phủ nên thông báo với những người di cư bị ảnh hưởng bởi mệnh lênh hành chính này và trong 7 ngày tiếp theo kể từ thông báo họ được tự do đến Boston.

Bộ An ninh nội địa cũng phát biểu “sẽ tuân theo mệnh lệnh pháp lý, áp dụng luật di cư và thực hiện chỉ thị hành chính của Tổng thống để đảm bảo những người vào Mỹ sẽ không gây đe dọa đến đất nước và người dân Mỹ

 Phản ứng trái chiều của các nước trên thế gi ới

Phát ngôn viên của Thủ tướng Đức Angela Merkel nói rằng Thủ tướng rất tiếc về quyết định của Tổng thống Trump và cũng nói thêm rằng bà đã “giải thích” những quy định về công ước về người tị nạn cho tân Tổng thống trong cuộc gọi vào thứ bảy 28/1/2017. Tóm tắt về nội dung cuộc họp đã được đưa ra trước giới truyền thông, cho thấy nó không đề cập đến việc cấm đi lại mà chỉ đơn thuần nhấn mạnh vào “tầm quan trọng cơ bản” của NATO và quyết định “tăng cường mối quan hệ song  phương tốt đẹp trong những năm tới”.

Bộ trưởng Úc, Julie Bishop, nói rằng chính phủ sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với chính phủ Tổng thống Trump để thực hiện chính sách biên giới mạnh mẽ, cho rằng hai bên chia sẻ nhiều quan điểm chung và rằng những ngày tốt đẹp nhất trong quan hệ hai nước đang ở phía trước.

Tổng thống Pháp, François Hollande, phát biểu rằng châu Âu “nên phản ứng lại Trump” và việc bảo vệ  các nguyên tắc của nền dân chủ yêu cầu sự tuân theo “nền tảng mà các nguyên tắc này được lập ra, đặcbiệt là phải chấp nhận người tị nạn”. Thủ tướng Ý trong một tweet cũng thể hiện cam kết của Ý với những giá trị ràng buộc châu Âu là một “xã hội mở, bản sắc đa dạng, không phân biệt đối xử.”.

Bộ trưởng Ngoại giao Ireland, Charlie Flanagan, nói rằng dù chính sách nhập cư của Mỹ là vấn đề nội bộ nhưng nó có ảnh hưởng lớn về mặt nhân đạo và trong quan hệ giữa Mỹ và cộng đồng Hồi giáo. Bộ trưởng Ngoại giao cũng bày tỏ quan ngại về quyết định này. Bộ trưởng Ngoại giao Iran, Javad Sarif cho rằng việc làm của ông Trump có thể “giúp” cho các phần tử khủng bố chiêu mộ thêm thành viên từ những người bất mãn và quá khích.

Hơn 1,3 triệu người Anh đã kí đơn yêu cầu chính phủ hoãn chuyến thăm Anh của Tổng thống Trump vì quyết định đối với người tị nạn của ông. Thủ tướng Anh bị chỉ trích vì đã chần chừ trong việc phản đối quyết định của Trump khi được hỏi về vấn đề này vào Thứ 6. Phố Downing vẫn coi trọng quan hệ đồng minh với Mỹ và chuyến thăm của Tổng thống Trump đến Anh. Jeremy Corbyn đã giục Thủ tướng hoãn chuyến thăm này.

 

 

 

Thủ tướng Canadia, Justin Trudeau, đã tweet: thể hiện sự chào đón của Canada đối với những người tị nạn

trudeau

 

 

Trong những lời hứa khác còn chưa được giải quyết trong tuần đầu tiên nhậm chức, nhiều cam kết trong số đó là từ Thỏa thuận với cử tri Mỹ của Trump Contract with the American Voter:

  • Kết tội tối thiểu bắt buộc cho tội phạm tìm cách trở lại Mỹ bất hợp pháp
  • Loại bỏ vùng cầm sử dụng súng ở trường học và căn cứ quân sự
  • Loại bỏ hai luật lệ cũ với mỗi luật lệ mới
  • Lệnh cấm 5 năm không được tham gia vận động hành lang đối với quan chức Quốc hội kể từ khi rời vị trí
  • Lệnh cấm trọn đời không được vận động hành lang đại diện cho chính phủ nước ngoài đối với cán bộ hành pháp/ quan chức điều hành executive officials
  • Hủy bỏ mọi quyết định hành pháp, bản ghi nhớ và mệnh lệnh đặt ra bởi Tổng thống Obama
  • Bắt đầu tiến trình lựa chọn người thay thế cho Thẩm phán Scalia từ 20 Thẩm phán trong danh sách của Trump
  • Giới hạn nhiệm kỳ
  • Tái đàm phán NAFTA hoặc rút khỏi hiệp ước theo Điều 2205
  • Gắn mác Trung Quốc là nước thao túng tiền tệ
  • Hủy các chi trả cho chương trình chống biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc

 


“jam them out in a fire hose”: This is a mash up of “jam (something) down (someone’s) throat” (to compel someone to accept something) and  “drinking from a fire hose” (to be inundated by more of something than one is capable of handling).

executive branch agencies cơ quan hành pháp

Marine Corps thủy quân lục chiến

Army Corps of Engineers Công binh lục quân Hoa Kỳ

GOP leaders lãnh đạo Đảng Cộng hòa

Nguồn:

We didn’t want to just jam them out in a fire hose

http://www.politifact.com/truth-o-meter/article/2017/jan/27/heres-what-donald-trump-did-first-week-president-u/

http://edition.cnn.com/2017/01/23/politics/trump-tpp-things-to-know/

http://www.telegraph.co.uk/news/2017/01/29/donald-trumps-muslim-majority-immigration-ban-full-story/

http://edition.cnn.com/2017/01/29/politics/ny-immigration-order-stay/

https://www.theguardian.com/world/2017/jan/29/merkel-explains-geneva-refugee-convention-to-trump-in-phone-call?CMP=fb_gu

http://www.bbc.com/news/uk-38795998

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s